fa تاب‌آوری سازمانی بیمارستان‌ها در مواجهه با بحران‌ها: مرور مفهومی و راهبردی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:#385623">زمینه و هدف:</span></span></b> <span lang="AR-SA"><span style="color:black">باتوجه به افزایش بحران‌های محیطی، زیستی، فناورانه و اجتماعی در دهه‌های اخیر، بیمارستان‌ها به‌عنوان اصلی‌ترین نهادهای پاسخ‌گو در نظام سلامت، نیازمند توانایی تطابق و بازیابی سریع در شرایط بحران هستند. تاب‌آوری سازمانی به‌عنوان یک ظرفیت کلیدی در این زمینه شناخته می‌شود. هدف از این مقاله، مرور مفهومی و تحلیلی تاب‌آوری سازمانی در بیمارستان‌ها، شناسایی ابعاد و عوامل مؤثر، و بررسی چارچوب‌ها و تجارب جهانی است.</span></span>&nbsp; <span lang="AR-SA"><span style="color:black"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:#385623">روش</span></span><span dir="LTR"><span style="color:#385623">‌</span></span></b><b><span lang="FA"><span style="color:#385623">شناسی</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black">: </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">این مطالعه به روش مرور روایتی (</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Narrative Review</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">) انجام شد. جستجوی منابع در پایگاه‌های علمی </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">PubMed</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">، </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Scopus</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">، </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Google Scholar</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">، </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">SID</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Magiran</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> در بازه زمانی </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">۲۰۱۰</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> تا </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">۲۰۲۴</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> صورت گرفت. کلیدواژه‌هایی چون </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">&quot;</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">تاب‌آوری سازمانی&quot;، &quot;مدیریت بحران&quot;، &quot;بیمارستان&quot; و معادل‌های انگلیسی آن‌ها استفاده شد. پس از غربالگری اولیه، </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">۴۵</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> منبع معتبر انتخاب و تحلیل مفهومی بر آن‌ها انجام شد.</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:#385623">یافته‌ها</span><span style="color:black">:</span></span></b> <span lang="AR-SA"><span style="color:black">تحلیل مطالعات نشان داد که تاب‌آوری سازمانی در بیمارستان‌ها یک سازه چندبعدی است که ابعادی مانند رهبری و حکمرانی انعطاف‌پذیر، منابع انسانی آموزش‌دیده، زیرساخت‌های فناورانه، ساختار سازمانی چابک، فرهنگ یادگیرنده، و همکاری بین‌سازمانی را شامل می‌شود. هم</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">‌</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">چنین مدل‌هایی نظیر </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Hospital Safety Index (WHO)</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> و چارچوب‌های مبتنی بر ظرفیت تطبیقی به‌عنوان ابزارهای ارزیابی تاب‌آوری شناخته شده‌اند. تجربیات بین‌المللی (مانند ژاپن، ایتالیا و ایران در بحران کرونا) بر نقش کلیدی مدیریت انعطاف‌پذیر، فناوری، و شبکه‌سازی سازمانی تأکید دارند.</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"></span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="FA"><span style="color:#385623">نتیجه‌گیری:</span></span></b> <span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="color:black">افزایش تاب‌آوری سازمانی در بیمارستان‌ها مستلزم طراحی استراتژی‌هایی مبتنی بر آموزش، فناوری، سیاست‌گذاری پیش‌نگر و بهره‌گیری از الگوهای موفق جهانی است. پیشنهاد می‌شود چارچوب بومی تاب‌آوری بیمارستانی در ایران با‌توجه به زمینه‌های فرهنگی، اقتصادی و ساختاری کشور تدوین شود.</span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><a name="_Hlk198550834"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="color:#385623">Background & Objectives:</span></span></span></b></a> <span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%">Given the increasing frequency of environmental, biological, technological, and social crises in recent decades, hospitals as the primary responsive institutions in health systems require the ability to adapt and rapidly recover during crises. Organizational resilience is recognized as a key capacity in this regard. This article aims to provide a conceptual and analytical review of organizational resilience in hospitals, identify its dimensions and influencing factors, and examine global frameworks and experiences.</span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="color:#385623">Materials & Methods:</span></span></span></b> <span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%">This study was conducted as a narrative review. Scientific databases including PubMed, Scopus, Google Scholar, SID, and Magiran were searched for the period 2010 to 2024. Keywords such as &ldquo;organizational resilience,&rdquo; &ldquo;crisis management,&rdquo; &ldquo;hospital,&rdquo; and their English equivalents were used. After initial screening, 45 credible sources were selected for conceptual analysis.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="color:#385623">Results:</span></span></span></b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"> The analysis revealed that organizational resilience in hospitals is a multidimensional construct encompassing dimensions such as flexible leadership and governance, trained human resources, technological infrastructure, agile organizational structure, a learning culture, and inter-organizational collaboration. Models such as the Hospital Safety Index (WHO) and frameworks based on adaptive capacity have been recognized as effective resilience assessment tools. International experiences (e.g., Japan, Italy, and Iran during the COVID-19 crisis) emphasize the critical role of flexible management, technology, and organizational networking.</span></span></span></span></span></span></span><br> <b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#385623">Conclusion: </span></span></span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Enhancing organizational resilience in hospitals requires the design of strategies based on education, technology, proactive policymaking, and leveraging successful global models. It is recommended that a localized hospital resilience framework be developed for Iran, considering the country&rsquo;s cultural, economic, and structural contexts.</span></span></span></div> مدیریت بیمارستان/تاب‌آوری, بیمارستان‌ها, مداخله در بحران, مدیریت خدمات بهداشتی, برنامه‌ریزی بلایا Hospital Administration/The Resilience Scale, Hospitals, Crisis Intervention, Health Services Administration, Disaster Planning 297 306 http://rsj.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-216-3&slc_lang=fa&sid=1 Farbod Ebadi Fard Azar فربد عبادی فرد آذر ebadifardazr.f@iums.ac.ir 10031947532846002197 10031947532846002197 No Health Promotion Research Center, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران نرگس سعیدی Nsaeidi085@gmail.com 10031947532846002198 10031947532846002198 No Health Promotion Research Center, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Hossein Safari حسین صفری hossein.comely@gmail.com 10031947532846002199 10031947532846002199 Yes Health Promotion Research Center, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران