Rahavard Salamat Journal

fa مروری سریع بر اپیدمیولوژی، الگوها و راهکارهای پیشگیری از حیوان‌گزیدگی در استان کردستان (ایران) با تمرکز بر نقش سگ‌ها و پیامدهای بهداشتی A Rapid Review of the Epidemiology, Patterns, and Prevention Strategies of Animal Bites in Kurdistan Province, Iran: emphasis on the role of dogs and health consequences تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: : حیوان‌گزیدگی یکی از چالش‌های مهم بهداشت عمومی است که می‌تواند پیامدهای قابل‌توجهی از جمله عفونت‌های موضعی و سیستمیک، انتقال بیماری‌های عفونی به‌ویژه هاری و تحمیل بار اقتصادی و اجتماعی بر نظام سلامت به‌همراه داشته باشد. شواهد موجود نشان می‌دهد که موارد حیوان‌گزیدگی در استان کردستان طی سال‌های اخیر روندی افزایشی داشته است. این مطالعه مروری سریع با هدف بررسی اپیدمیولوژی، الگوها، عوامل خطر و راهکارهای پیشگیری از حیوان‌گزیدگی در استان کردستان با تمرکز بر نقش سگ‌ها و پیامد‌های بهداشتی انجام شد. روش‌شناسی: این مطالعه به‌صورت مروری سریع انجام شد. جستجوی منابع در پایگاه‌های اطلاعاتی بین‌المللیPubMed، Scopus،  Web of Science و Google Scholar و هم‌چنین پایگاه‌های داخلی SID،  Magiran و IranMedex صورت گرفت. علاوه بر این، گزارش‌های رسمی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه علوم پزشکی کردستان مورد بررسی قرار گرفت. اطلاعات مربوط به‌ نوع حیوان مهاجم، ویژگی‌های جمعیتی قربانیان، محل گزش، روند زمانی بروز موارد و پیامدهای بهداشتی استخراج و به‌صورت توصیفی تحلیل شد. یافته‌ها: بررسی منابع نشان داد که سگ‌ها عامل بیش از 70 درصد موارد حیوان‌گزیدگی در استان کردستان هستند. بیش‌ترین موارد در مردان و افراد زیر 20 سال مشاهده شد. تعداد موارد ثبت‌شده حیوان‌گزیدگی از 2593 مورد در سال 1400 به 3911 مورد در سال 1402 افزایش یافت. شایع‌ترین محل‌های گزش، اندام‌های فوقانی (45 درصد) و تحتانی (35 درصد) بودند. مهم‌ترین پیامدهای بهداشتی شامل خطر ابتلا به هاری، عفونت‌های باکتریایی زخم، آسیب‌های بافت نرم و برخی عوارض روانی پس از گزش بود. نتیجه‌گیری: حیوان‌گزیدگی در استان کردستان به‌عنوان یک مسئله رو به افزایش در حوزه سلامت عمومی مطرح است. اجرای اقدامات پیشگیرانه چندجانبه شامل کنترل و واکسیناسیون حیوانات، آموزش عمومی هدفمند و تسهیل دسترسی سریع به خدمات درمانی و مراقبت‌های پس از گزش می‌تواند نقش مؤثری در کاهش بار بیماری و پیامدهای ناشی از آن ایفا کند.</div> <div style="text-align: justify;">Background & Objectives: Animal bites represent a significant public health challenge, leading to considerable consequences such as local and systemic infections, transmission of infectious diseases—particularly rabies—and imposing economic and social burdens on the healthcare system. Available evidence indicates a rising trend in animal bite incidents in Kurdistan Province in recent years. This rapid review aims to examine the epidemiology, patterns, risk factors, and prevention strategies of animal bites in Kurdistan Province, Iran: Emphasis on the Role of Dogs and Health Consequences. Materials & Methods: This study was conducted as a rapid review. A comprehensive literature search was performed in international databases including PubMed, Scopus, Web of Science, and Google Scholar, as well as national databases such as SID, Magiran, and IranMedex. In addition, official reports from the Ministry of Health and Medical Education of Iran and Kurdistan University of Medical Sciences were reviewed. Data regarding the type of attacking animal, demographic characteristics of victims, bite location, temporal trends of incidence, and public health outcomes were extracted and analyzed descriptively. Results: Findings indicate that over 70% of animal bite cases in Kurdistan Province are attributable to dogs. Males and individuals under 20 years of age represent the highest-risk groups. The number of reported animal bite cases increased from 2,593 cases in 2021 to 3,911 cases in 2023. Upper extremities (45%) and lower extremities (35%) were the most common bite sites. The main health consequences included the risk of rabies, bacterial wound infections, soft tissue injuries, and psychological complications following animal bites. Conclusion: Animal bites in Kurdistan Province constitute a growing public health concern. Implementation of multifaceted preventive measures—including animal population control and vaccination, targeted public education, and timely access to healthcare services and post-exposure care—can play a critical role in reducing the burden and adverse outcomes associated with animal bites.  </div> هاری, سگ, همه‌گیرشناسی, زخم‌ها و آسیب‌ها, بیماری / پیشگیری و کنترل Rabies, Dogs, Epidemiology, Wounds and Injuries, Disease / Prevention and Control 13 20 http://rsj.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-299-1&slc_lang=fa&sid=1 Arvin Rahmanpour آروین رحمان پور rahmanpour_arvin@yahoo.com 10031947532846002262 10031947532846002262 Yes Ph.D in Cellular and Molecular Microbiology, Vice Chancellor for Health Affairs, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran دکترای میکروبیولوژی سلولی و مولکولی، مربی آموزشگاه بهورزی، معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران galawezh ghafouri گلاویژ غفوری rahmanpour_arvin@yahoo.com 10031947532846002263 0009-0007-4244-0230 No Vice Chancellor for Health Affairs, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran مربی آموزشگاه بهورزی، معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران